Now Reading
Çocuğumla Nasıl Kitap Okumalıyım?

Çocuğumla Nasıl Kitap Okumalıyım?

Yazar: Perihan EFE

            Birçok ebeveynin çocuğa kitap okumaktan anladığı, seçilen kitabı alıp baştan sona okumaktır. Evet, çocuklarımıza okuyalım ancak okurken sürekli dinleyici konumunda olmanın çocuk için sıkıcı olduğunu, onun dikkatin kısa bir süre sonra dağılacağını unutmayalım. Okuma sürecine çocuk dâhil edilmezse yapmış olduğumuz okumanın çocuk için yararlı olduğunu söylemek zordur.

Peki kitabı nasıl okumalıyız?         

Kitabı alıp okumaya geçmeden, yazara, yayın evine, çizere değinelim (Çocuğu kitapla tanıştıralım). Bunlar çocuklarda farkındalık oluşturması bakımından önemlidir. Çocuğumuz okul öncesi dönemde ise okurken yazı yönünü parmağımızla gösterelim. İlk etkileşimde kitapla tanışma aşamasından sonra görsel okuma yapabiliriz.

            Kitabın kapağından başlayıp sonuna kadar tüm görselleri çocukla birlikte inceleyelim. Görsellere ilişkin sorular soralım, görseller hakkında çocuğumuzla konuşalım. Çocuğun, kitabın görselleri hakkında sorular sormasına imkân tanıyalım. Görsel okuma bittikten sonra kitabın okunmasına geçilebilir. Ancak kitap aynı gün okunabileceği gibi başka bir gün de okunabilir. Okumanın devam edip etmeyeceğine, çocuğun motivasyon durumu dikkate alınarak karar verilir. Sıkılmış bir çocuğa kitap okuma ona eziyet etmekten başka bir şey değildir.

Okumaya geçmeden önce rahat bir yer belirleyelim. İster çocuğunuzu kucağınıza alın, ister koltukta oturun isterseniz yerde oturun. Okuma sırasında sürekli olarak oturmak zorunda da değilsiniz. Kahramanlar gibi yürümek, sevinmek belki de zıplamak isteyeceksiniz. Okumalarınıza, sesler, mimikler ve hareketler katmaktan korkmayın. Tüm bunlar okumalarınızı zenginleştirecektir. Çocuğunuzla hem kaliteli zaman geçirmiş olacak hem de onun dil ve zihin gelişimine katkıda bulunmuş olacaksınız. Bu durum çocuğunuzun okumayı sevmesine ve alışkanlık haline getirmesine de katkı sağlayacaktır.

Örnek Kitap Okuma Uygulaması

            Aşağıda “Acil Aramalar” adlı kitabın kapağına ve ilk sayfasının nasıl okunabileceğine ilişkin örnek uygulama verilmiştir. Sizler bu uygulamaları kendi becerileriniz ve çocuğunuzun hayal gücünü de katarak daha da zenginleştirebilirsiniz. Neler yapabileceğinize ilişkin olarak çocuklarınızla biraz düşündükten sonra ortaya çıkan fikirlere şaşıracaksınız. Çünkü hayal dünyaları henüz yok edilmemiş olan çocuklarımız şüphesiz ki çok yaratıcıdırlar.

            Rahat bir biçimde oturduktan sonra kitabı alıp, “Canım, seninle bugün okuyacağımız kitabın adı, Acil Aramalar. Bu kitabın yazarı; Nalan Soysal, kitabı okuyup düzenleyeni; Alper Yusuf Köroğlu ve resimleri yapanlar ise; Ayşegül Coşkun ile Gülinaz Şafak (tüm bunlar söylenirken kitabın kapağından ve iç kapağından hangi bilginin nerede yazılı olduğu gösterilir). Kitap, Şiirçocuk adlı yayın evinde basılmış yani çoğaltılmış. Seninle her zaman yaptığımız gibi önce resimleri inceleyelim. İçinden neler çıkacak acaba? Ben çok heyecanlandım ve çok merak ediyorum. Kapağından başlayalım mı? Önce sen söylemek ister misin? Kitabın kapağında neler görüyorsun?” diyerek çocuğun düşüncelerini ifade etmesi sağlanır. Çocuk ve ebeveyni arasındaki sohbet şu biçimde ilerleyebilir:

Ç: Bir ambulans, bir polis arabası bir tane de itfaiye aracı var. İki tane çocuk var. Sayılar var.

            Çocuğun söylediklerini genişletip tekrar edelim.

E: Evet acil durumlar için yardım etmeye hazır 3 tane araç var. Benim arkadaş olabileceklerini düşündüğüm iki tane de çocuk var. Birbirlerine bir şeyler anlatıyorlar sanki. Sence bu çocuklar ne ile ilgili konuşuyor olabilirler?

Ç: Hımm. Bence hangi oyunu oynayacaklarını konuşuyorlardır.

E: Evet oyun olabilir. Arkada acil durumlarda yardım edebilecek 3 araç resmi, bir de bazı sayılar var demiştik ya. Bu sayılarla araçlar arasında nasıl bir ilişki olabilir sence?

Ç: Iııı. Telefon numarası bunlar.

See Also

            Sohbeti, itfaiye, ambulans ve polis aracının hangi durumlarda arandığı, gereksiz meşgul edilmemesi gerektiği çerçevesinde genişletebiliriz.  Görsel okuma ebeveyn ile çocuk arasında karşılıklı soru cevap biçiminde ilerler. Şimdi de okumaya başladıktan sonraki sürece, hikâyenin ilk sayfası üzerinden değinelim:

Acil Aramalar

            O gün Efe ile Ece okulda önemli telefon numaralarını ve telefonun nasıl kullanıldığını öğrenmişti.

            Ebeveyn, “Çocuklardan birinin adı Efe diğerinin ise Ece’ymiş. Efe ile Ece okula gidiyorlar ve konuştukları şey okulda öğrendikleri ile ilgiliymiş. Önemli numaralar diyor yazar. Sence kimlerin numaraları önemlidir? Neden bu numaralar önemli? Önemli derken acaba yazar ne demek istedi? Benim numaram önemli bir numara olur mu sence? Hangi durumda benim numaram önemli olabilir? Kimin için önemli olabilir? Ne zaman önemli olabilir? Telefonun kullanma biçimi mi olurmuş? Telefon sence nasıl kullanılmalı? Telefonu kullanırken nelere dikkat etmeliyiz? Neden dikkat etmeliyiz? Telefon hangi amaçlar için kullanılır?” sorular sorulabilir. Hem bu yanıtlardan hem de çocuk ile ebeveyn arasında geçen sohbetler doğrultusunda ebeveyn merak eder bir ses tonuyla sorular sorar.  Ardından okumaya devam eder.

Sanat çalışmasında da artık materyaller ile harika telefonlar yapmışlardı.

Ebeveyn ilk sayfada bulunan bu son cümleyi de okuduktan ve çocuğun dikkatini görseldeki telefona çektikten sonra, “A süper fikir ben bu deneyi biliyorum. Malzemeler evde var. Üstelik yapımı da çok kolay. Seninle bu deneyi yapabiliriz” der ve iki plastik (ya da kağıt) bardaktan ipleri çocukla birlikte geçirerek telefon yaparlar. Telefon yapıldıktan sonra ebeveyn ve çocuk tarafından belirlenen roller doğrultusunda (arkadaş-arkadaş, anne-çocuk vb.) örnek telefon konuşmaları yapılır.

            Kitap okumaya ara verilmiştir. Ancak kitapta geçen basit bir deney ebeveyn ve çocuk tarafından yapılmıştır. Ebeveyn ve çocuk arasındaki telefon görüşmeleri bittikten sonra kitap kaldığı yerden okunmaya devam edilir. Okuma süresince çocukla karşılıklı diyalog devam ettirilir. Ebeveyn sesli düşünerek çocuğuna düşünmeyi de öğretmiş olur.

What's Your Reaction?
Bilgilendirici
0
İlginç
0
Mükemmel
0
View Comments (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Scroll To Top