Now Reading
Öğrenme Fırsatı Nedir? Çocuklarımıza Nasıl Öğrenme Fırsatları Sunuyoruz?

Öğrenme Fırsatı Nedir? Çocuklarımıza Nasıl Öğrenme Fırsatları Sunuyoruz?

Yazar: Aylin HİĞDE

Günümüzde teknolojik ilerlemeler öyle baş döndürücü hızda ilerliyor ki çocuklarımızın bize sordukları sorular, öğrenme ihtiyaçları her geçen gün daha da karmaşık hale geliyor. Öğrenmenin gerçekleşebilmesi için gerekli olan en temel kavramlardan biri çocuğa öğrenme fırsatı sunmaktır.  Çocuğun neyi nasıl öğrenmek istediğini dikkate almak, ona ihtiyacı olan bilgiyi sunmak ve sunulan bu bilgiyi çocuğa doğru zamanda sunmak… Bunlar öğrenme fırsatı oluşturmak için önemlidir. Çocuk için gerekli ya da gereksiz bir şeyler öğretme telaşesi içimize o kadar çok işlemiş ki, çok azımız aktardığımız bilginin çocuk için yararlı olup olmadığını sorguluyoruz. Peki öğrenme fırsatı nedir? Çocuğa ihtiyacı olan bilgiyi ona doğru zamanda sunmak. Bunu yaparken ise çocuğun zihninde öğrenme sürecinde oluşan kafa karışıklığını doğru metotları kullanarak gidermemiz gerekir.

Leatham, Peterson, Stockero & Van Zoest 2015 yılında yaptıkları çalışmada şu gerçeği gözler önüne sermiştir. Öğretmenler öğrencilerin düşüncelerini ortaya çıkarıp onlar için uygun öğrenme fırsatları sunmalıdır. Peki bu nasıl olacak? Öğretmen derse giriş anından dersin bitimine kadar öğrencilerine pek çok fırsat sunabilecek durumdadır. Ancak bu olası fırsatların birçoğu öğretmen tarafından bilerek ya da bilmeyerek kaçırılmaktadır. Öğretmen derse ilgi çekici bir giriş yaparak, farklı materyaller kullanarak, öğrencilerine söz hakkı vererek, farklı yöntem ve teknikleri derslerinde kullanarak öğrencilerine öğrenme fırsatı sunabilirler. Öğretmenler şunu da yapmalıdır diyebileceğimiz o kadar öge sınıf içinde fırsat sağlamaya yarayabilir ki bu tamamen öğretmenin pedagojik yeterliğine ve öğrencilerini tanımasına bağlıdır. Sınıftaki en ufak bir kıvılcımı öğrenme fırsatı haline getirmek öğretmenin becerisidir.  Örneğin, bir öğrenci sınıfta bir soru sordu. Öğretmen soruyu o an cevaplamadı. Bunun birçok sebebi olabilir. Öğretmen o anki sınıf iklimini bozmamak için mi soruyu cevaplamadı? Yoksa öğrenciye sunulacak bir öğrenme fırsatını kaçırdı mı? “Öğretmenim, karenin çevresini bulurken neden 4 ile çarpıyoruz” sorusunu soran bir öğrenci için öğrenme fırsatı oluşturmak an meselesidir. Karenin dört eşit kenarı olduğu için 4 ile çarpıldığı düz anlatım, drama, soru-cevap yöntemi gibi birçok öğrenme-öğretme stratejisi kullanılarak anlatılabilir. Öğrencinin kafasındaki karışıklık giderildiği anda çocuk için bir öğrenme fırsatı sunulmuştur diyebiliriz.

Evet, günlük hayatta sıklıkla çocuklarımız bize soru sorar. Bazen duyarız ama cevaplamayız. Bazense gerçekten duymaz gözden kaçırırız. Bu durum sıklaştıkça ne mi olur? Çocuklarımız bize soru sormamaya başlar! Çocuklarımızın sorduğu bir soru ya da sergiledikleri bir davranış karşısında gösterdiğimiz tepkiler onlara öğrenmenin kapılarını aralayabilir. Öğrenme kapılarının aralandığı bu durumda, aslında çocuklarımızın kafasındaki bir karmaşıklığı çözmüş oluruz. Örneğin, anne ve oğulun birlikte markete gittiğini düşünelim. Anne bu bir fırça mı? Bunu nerede kullanıyoruz? Gibi bir soru yönelten çocuğa, annesi Evet oğlum, gel birlikte bu fırçayı inceleyim. Buralar uç kısmı buralar fırçayı tuttuğumuz kısım. Bu ise elektronik olan bu fırçanın pillerinin girdiği yer. Anladım annecim, bu ince kıllar dişlerimizin arasına girerek en ufak bir kalıntıyı bile temizleyebilir. İşte bu örnekte olduğu gibi, çocuklarımızın kafasındaki bir karmaşıklığı çözüme kavuşturabilecek bilgiyi ona sunuyorsak ya da onu bu bilgiye ulaşması için yönlendirebiliyorsak ona öğrenme fırsatı sunabiliriz. Bu durum tam tersi de olabilir. Nasıl mı? Fırçayı merak eden çocuğa, annesinden gelen cevap, “aman sen de ne çok soru soruyorsun haydi gidelim baban bizi bekliyor.” cevabının anne tarafından çocuğa verildiğini düşünelim. Bu, çocuğun o fırçanın ne işe yaradığını öğrenmesi için kaçırılan bir öğrenme fırsatı örneğidir.

Çocuğun bize yöneltmiş olduğu soruların hepsi için ona öğrenme fırsatı sağlamamız mümkün olmayabilir. Ancak bu soruların iyi değerlendirilmesi gerekir. Wilson, Mojica & Confrey (2013) bir öğretmenin fırsat sunabilmesi için ders planlamasının önemli olduğuna vurgu yapmışlardır. Yukarıda bahsedildiği gibi hangi sorunun ya da hangi anın çocuk için öğrenme fırsatı oluşturacağını bilemeyiz. İyi bir planlama ile çocukların sorabileceği olası sorulara hazır olarak uygun pedagojik hamleler ile onlara öğrenme fırsatları sunabiliriz.

Kaynakça

See Also

Leatham, K. R., Peterson, B. E., Stockero, S. L., & Van Zoest, L. R. (2015). Conceptualizing mathematically significant pedagogical opportunities to build on student thinking. Journal for Research in Mathematics Education46(1), 88-124.

Wilson, P. H., Mojica, G. F., & Confrey, J. (2013). Learning trajectories in teacher education: Supporting teachers’ understandings of students’ mathematical thinking. The Journal of Mathematical Behavior32(2), 103-121.

What's Your Reaction?
Bilgilendirici
0
İlginç
0
Mükemmel
0
View Comment (1)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Scroll To Top